ÖZET
Bu araştırma, ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin demokratik tutumlarını belirlemek amacıyla yapılmış tarama modelinde betimsel bir çalışmadır.
Araştırmanın evrenini 2002-2003 eğitim-öğretim yılında Adana ili Yüreğir ve Seyhan merkez ilçelerindeki ortaöğretim kurumları oluşturmuştur. Bu evren içerisinden tesadüfi küme örnekleme yöntemi ile seçilen 11 orta öğretim kurumunda görev yapan 207 branş öğretmeni araştırmanın örneklemini oluşturmuştur.
Bu araştırma için gerekli veriler araştırmacı tarafından geliştirilen ölçeğin uygulanması ile elde edilmiştir. Ölçek iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm kişisel bilgiler, ikinci bölüm 19 maddeden oluşan demokratik tutum cümlelerinden oluşmaktadır. Araştırmadan elde edilen bulgular şu şekilde özetlenebilir:
19 maddelik tutum ölçeğinin Katılım, Bilimsellik, Eşitlik, Devletin Bireye Karşı Sorumlukları, Ayrımcılık ve Adalet alt ölçeklerine ilişkin olarak aldıkları tutum puanlarına göre ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin; katılımcı, bilimsel düşüncelere sahip, eşitlikçi, hoşgörülü (ırk, dil, din, toplumsal sınıf vb. ayrımı gözetmeyen), adalete ve devletin bireye karşı sorumluluklarını yerine getirmesine önem veren tutumlara sahip oldukları söylenebilir.
Çalıştıkları lise türüne, mezun oldukları kurum düzeyine, hizmet içi eğitim programlarına katılıp katılmamalarına, kıdem ve medeni durumlarına göre ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin Katılım, Bilimsellik, Eşitlik, Devletin Bireye
Karşı Sorumlulukları, Ayrımcılık, Adalet alt ölçeklerine ilişkin olarak tutumları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.
Ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin branşlarına göre Katılım, Eşitlik, Devletin Bireye Karşı Sorumlulukları, Ayrımcılık, Adalet alt ölçeklerinden aldıkları tutum puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Bilimsellik alt ölçeğinden aldıkları tutum puanları arasındaki fark Resim-Müzik-Beden Eğitimi öğretmenleri lehine anlamlı bulunmuştur.
Ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin yaşlarına göre Katılım, Bilimsellik, Devletin Bireye Karşı Sorumlulukları, Ayrımcılık, Adalet alt ölçeklerinden aldıkları tutum puanları arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Eşitlik alt faktöründen aldıkları tutum puanları arasındaki fark ise (p<.05 anlamlılık düzeyi) 21-25 yaş grubu lehine anlamlı bulunmuştur.
Öğretmenlerin cinsiyetine göre Katılım, Bilimsellik, Eşitlik, Devletin Bireye Karşı Sorumlulukları, Adalet alt ölçeklerinden aldıkları tutum puanları arasındaki fark anlamlı bulunmamıştır. Ayrımcılık alt faktöründen alınan tutum puanları arasındaki fark bayan öğretmenler lehine anlamlı bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Demokratik tutum, Ortaöğretim
Abstract
The Democratıc Attıtudes Of The Teachers Workıng In Secondary Educatıon Schools
This research is a descriptive study which aims to determine the democratic attitudes of the teachers working in secondary education schools.
The research is made in secondary education schools which are in 2002-2003 educational year. In this environment, 207 branch teachers who are selected with random groups and who work in 11 secondary education schools constitude the research.
The necessary data for this research are gained by applying the scale which is improved by the researcher. The scale consists of two parts. The first part consists of personal information and second parts consists of 19 democratic attitude sentences. The findings that are gained by research can be summarized like this:
Teachers who are working at secondary schools are valued according to attitude points which they take from 19 attitude sentences dealed with Participation, Being Scientific, Equality, Responsibility of State to İndividual, Differentiation and Justice sub-scales. It can be said that teachers are participants, tolerant (no look after between race, language, religion, social class etc.); have scientific thinking, equality; giving importance to justice and responsibility of state to individual.
With respect to the type of the school they work, participating in-service training, marital status and seniorty, there cannot br found any meaningful differences between the attitudes regarding to the sub-scales such as Participation, Equality, Being Scientific, Differentiation, Responsibility of State to İndividual and Justice.
There cannot be found any meaningful differences between the attitude points of the teachers that they take from sub-scales which are Participation, Equality, Differentiation, Justice, Responsibility of State to İndividual with respect to their branches. The differences between the attitude points of “Being Scientific” sub-scale is found meaningful in favor of Art-Music-Physical Education teachers.
There cannot be found any meaningful differences between the attitude points of the teachers that they take from sub-scales which are Participation, Differentiation, Responsibility of State to İndividual, Being Scientific, Justice with respect to their ages. The differences between the attitude points of “Equality” sub-scale is found meaningful in favor of 21-25 age group teachers.
With respect to their sex, the difference between the attitude points of the teachers that take from sub-scales which are Participation, Being Scientific, Equality, Responsibility of State to İndividual, Justice cannot be found meaningful. The differences between the attitude points of “Differentiation” sub-scale is found meaningful in favor of female teachers.
Keyword: Democratic Attitudes, Secondary Education Schools
|
