(29.01.2008 Tarihli ve 26771 Sayılı Resmi Gazete)
ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ EĞİTİM
VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı ve kapsamı; Çukurova Üniversitesine bağlı enstitülerde yürütülen tezli ve tezsiz yüksek lisans, doktora, sanatta yeterlik programları ile ortaöğretim alan öğretmenlerinin yetiştirilmesine yönelik programlardan oluşan lisansüstü eğitim-öğretim ve sınavlara ilişkin hükümleri düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Akademik takvim: Her yıl Senato tarafından belirlenen lisansüstü eğitim-öğretim döneminde yarıyıl, yaz dönemi, dersler ve yeterlik sınav dönemlerini belirten takvimi,
b) ALES: Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavını,
c) Anabilim dalı/anasanat dalı: 3/3/1983 tarihli ve 17976 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Lisansüstü Eğitim-Öğretim Enstitülerinin Teşkilat ve İşleyiş Yönetmeliğinin 5 inci maddesinde tanımlanan ve eğitim programı bulunan anabilim/anasanat dalını,
ç) Anabilim/anasanat dalı akademik kurulu: İlgili anabilim/anasanat dalında fiilen eğitim-öğretim görevi yapan öğretim üyeleri ve doktora yapmış öğretim görevlilerinden oluşan kurulu,
d) Anabilim/anasanat dalı kurulu: Anabilim veya anasanat dalının bilim veya sanat dalı başkanlarından oluşan kurulu; anabilim veya ana sanat dalının, yalnız bir bilim veya sanat dalını kapsadığı durumlarda ise bütün öğretim üyelerinden ve doktora yapmış öğretim görevlilerinden oluşan kurulu,
e) Danışman: Enstitüde kayıtlı öğrenciye rehberlik etmek üzere enstitü yönetim kurulunca atanan öğretim üyesi veya doktoralı öğretim görevlisini,
f) Dönem projesi: Tezsiz yüksek lisans eğitim-öğretimi sırasında araştırılan ve/veya incelenen bilimsel bir konunun, bilimsel araştırma raporu biçiminde sunulmuş projesini,
g) Enstitü: Üniversiteye bağlı lisansüstü eğitim-öğretim yapan enstitüleri,
ğ) Enstitü Kurulu: Enstitü müdürünün başkanlığında, müdür yardımcıları ve enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlarından oluşan kurulu,
h) Enstitü Müdürü: Üniversiteye bağlı enstitülerin müdürlerini,
ı) Enstitü Yönetim Kurulu: Enstitü müdürünün başkanlığında, enstitü müdür yardımcıları ve enstitü kurulu tarafından üç yıl için seçilen üç öğretim üyesinden oluşan kurulu,
i) GMAT: Uluslararası sınavlardan olan Graduate Management Admission Test sınavını,
j) GRE: Uluslararası sınavlardan olan Graduate Record Examinations sınavını,
k) IELTS: Uluslararası yabancı dil sınavlarından olan International English Language Testing System sınavını,
l) İkinci danışman: Lisansüstü eğitim-öğretim yapan öğrencinin tez konusunun özelliği gereği; enstitü yönetim kurulunca atanan, Üniversitede veya başka bir yüksek öğretim kurumunda görevli öğretim üyesi veya doktoralı öğretim görevlisini,
m) KPDS: Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavını,
n) Kredi: Bir yarıyıllık eğitim-öğretim süresince devam eden, haftada bir saatlik teorik ders veya iki ile altı saatlik uygulama karşılığını,
o) Lisansüstü eğitim: Tezsiz yüksek lisans, tezli yüksek lisans, doktora, sanatta yeterlik ve ortaöğretim alan öğretmenlerinin yetiştirilmesine yönelik programlardan oluşan eğitimi,
ö) Öğrenci: Lisansüstü eğitim-öğretim yapmak üzere enstitüye kayıtlı olan yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik programı öğrencisini,
p) ÖSYM: Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezini,
r) Seminer: Lisansüstü eğitim-öğretim öğrencilerinin ders döneminde hazırladıkları bilimsel bir konunun; incelenip irdelenmesine dayanan, sözlü sunulup değerlendirilen ve yazılı bir metinden oluşan çalışmayı,
s) Senato: Üniversite Senatosunu,
ş) Tez: Yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlik eğitiminin amacına yönelik olarak hazırlanan bilimsel çalışmayı,
t) Tez izleme komitesi: Doktora öğrencisinin tez önerisini değerlendirmek, tez çalışmalarına rehberlik etmek ve yönlendirmek görevini üstlenen biri tez danışmanı olmak üzere en az üç öğretim üyesinden oluşan komiteyi,
u) TOEFL: Uluslararası yabancı dil sınavlarından olan Test of English as a Foreign Language sınavını,
ü) TUS: Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavını,
v) Uzmanlık alan dersi: Danışmanın çalıştığı bilimsel alanda bilgi, görgü ve deneyimlerini öğrencilere aktardığı ve tez çalışmalarına yardımcı olduğu teorik dersi,
y) ÜDS: Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavını,
z) Üniversite: Çukurova Üniversitesini
aa) YADİM: Çukurova Üniversitesi Yabancı Diller Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezini,
bb) Yarıyıl: Cumartesi, Pazar ve resmi tatil günleri ile yarıyıl sınav günleri hariç, en az yetmiş çalışma gününü kapsayan, başlangıç ve bitiş tarihleri her akademik yıl Senato tarafından belirlenen güz ve bahar yarıyılı dönemlerindeki eğitim ve öğretim sürelerini,
cc) Yeterlik sınavı: Doktora öğrencisinin bilimsel düşünme, bilimsel yöntemleri özümseme, bağımsız bir araştırmayı yürütebilme yeterliliğini değerlendirmeye yönelik sınavı
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Lisansüstü Programlara Öğrenci Kabulü
Öğrenci kabulü
MADDE 4 – (1) Yüksek lisans programına öğrenci kabulüne ilişkin esaslar şunlardır:
a) Yüksek lisans programına başvurabilmek için; adayların bir lisans diplomasına sahip olmaları ve ÖSYM tarafından merkezi olarak yapılan ALES’ten başvurduğu programın puan türünde en az 55 standart puan almış olmaları veya ALES taban puanına karşılık Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen GMAT veya GRE’den eşdeğer taban puanını almış olmaları gerekir. Güzel sanatlar fakültesi ile konservatuarda ALES koşulu aranmaz.
b) Adayların sahip olması gereken asgari lisans not ortalaması ilgili Enstitü tarafından belirlenebilir.
c) Yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde; adayın lisans not ortalaması 100 üzerinden yapılan değerlendirmeye dönüştürülür ve 100 üzerinden bir mülakat sınavı veya ana sanat dalı uygulama sınavı yapılır. Her bir aday için; ALES standart puanının ya GMAT veya GRE’den aldığı eşdeğer taban puanının %50’si, lisans mezuniyet not ortalamasının %25’i, mülakat veya ana sanat dalı uygulama sınavı sonucunun %25’i alınarak yüksek lisans giriş puanı hesaplanır. Güzel sanatlar fakültesi ile konservatuarda mezuniyet notunun %50’si ve mülakat sınavının %50’si alınarak yüksek lisans giriş puanı hesaplanır. Ortaöğretim alan öğretmenliği programında ALES standart puanının %50’si ve lisans mezuniyet not ortalamasının %50’si alınarak giriş puanı hesaplanır.
ç) Yüksek lisans giriş puanı 65 veya daha fazla olan adaylar puan sırasına göre yüksek lisans programlarına kontenjan dahilinde kabul edilir. Kesin kayıtlar ilgili Enstitü Müdürlüğü tarafından yapılır.
d) Yabancı dilin zorunlu olduğu programları kazanan yüksek lisans öğrencilerinin, öğretim yılı başında açılacak yabancı dil yeterlik sınavına katılmaları ve bu sınavda başarısız olmaları halinde YADİM tarafından açılacak hazırlık sınıfına devam etmeleri ve başarılı olmaları gerekir. ÜDS’den 45 puan alanlar veya Enstitünün kabul edeceği eşdeğer yabancı dil muafiyet belgesini getiren adayların yabancı dil yeterlik sınavına katılmaları gerekmez. Yabancı dilin öğrencinin seçimine bağlı bulunduğu programları kazanan yüksek lisans öğrencilerinin, yabancı dili seçmeleri halinde YADİM tarafından açılacak hazırlık sınıfına devam etmeleri ve başarılı olmaları gerekir.
e) Yabancı dilin zorunlu olduğu anabilim dallarında bahar yarıyılında açılan yüksek lisans programlarına başvuruda bulunup, başarılı olanlar yabancı dil yeterlik sınavına katılmak ve başarmak zorundadır. Başarısız olan öğrencilerin bir sonraki dönemde YADİM tarafından açılacak hazırlık sınıfına devam etmeleri ve başarılı olmaları gerekir.
(2) Doktora programına öğrenci kabulüne ilişkin esaslar şunlardır:
a) Doktora programına başvurabilmek için adayların; bir lisans veya yüksek lisans derecesine, hazırlık sınıfları hariç en az on yarıyıl süreli tıp, diş hekimliği ve veteriner fakülteleri diplomasına, eczacılık ve fen fakültesi mezunlarının lisans veya yüksek lisans derecesine veya Sağlık Bakanlığınca düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlık yetkisine sahip olmaları gerekir.
b) Yüksek lisans derecesi ile başvuranların, ALES’ten başvurduğu programın puan türünde en az 55 veya Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen GMAT ve GRE eşdeğer taban puanını almaları gerekir; lisans derecesi ile başvuranlar için başvurduğu programın puan türünde en az 70 standart puan veya buna eşdeğer GMAT ve GRE puanını almaları gerekir. ALES standart puanı 55 puandan veya kabul edilen GMAT ve GRE eşdeğer taban puanından aşağı olmamak koşuluyla yükseköğretim kurumlarının belirlemiş olduğu asgari puanı sağlayarak yüksek lisans eğitimine başlayanlardan, öğrenimini tamamladıktan sonra doktora eğitimine en fazla bir yarıyıl ara vererek Üniversitede başlayanların yeniden ALES veya GMAT ile GRE sınavına girmeleri gerekmez.
c) Adayların ÜDS’den en az 55 puan almış olmaları ya da Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen yabancı dil sınavlarının birinden başarılı olmaları gerekir. ÜDS dışındaki Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen yabancı dil sınavlarının, ÜDS’den alınacak 55 puana eşdeğer puanları Enstitü Yönetim Kurullarınca belirlenir.
ç) Adayların sahip olması gereken en az lisans ve/veya yüksek lisans not ortalaması ilgili Enstitü Kurulu tarafından belirlenebilir.
d) Doktora programlarına öğrenci kabulünde, adayın lisans ve yüksek lisans not ortalaması 100 puan üzerinden yapılan değerlendirmeye dönüştürülür ve 100 puan üzerinden bir mülakat sınavı ve gelişim dosyası (portfolyö) incelemesi yapılır. Her aday için, lisans derecesi ile başvuranlarda, ALES standart puanının yada GMAT veya GRE eşdeğer taban puanının % 50’si, mezuniyet not ortalamasının %25’i ve mülakat sonucunun %25’i, yüksek lisans derecesi ile başvuranlarda ALES standart puanının GMAT veya GRE eşdeğer taban puanının %50’si, lisans mezuniyet not ortalamasının %10’u, yüksek lisans mezuniyet not ortalamasının %15’i ve mülakat sonucunun %25’i alınarak doktora giriş puanı hesaplanır.
e) Doktora giriş puanı 70 veya daha fazla olan adaylar puan sırasına göre doktora programlarına kontenjan dahilinde kabul edilir. Kesin kayıtlar ilgili Enstitü Müdürlüğü tarafından yapılır.
(3) Sanatta yeterlik programına öğrenci kabulüne ilişkin esaslar şunlardır:
a) Sanatta yeterlik çalışmasına başvurabilmek için adayların, bir lisans veya yüksek lisans derecesine sahip olmaları gerekir.
b) Güzel sanatlar fakültesi ile konservatuarda ALES koşulu aranmaz.
c) Adayların ÜDS’den 100 üzerinden en az 55 puan almış olmaları ya da Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen yabancı dil sınavlarının birinden bu puanın eşdeğeri bir puan almaları gerekir. ÜDS dışındaki Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen yabancı dil sınavlarının, ÜDS’den alınacak 55 puana eşdeğer puanları ilgili Enstitü Yönetim Kurullarınca belirlenir.
ç) Güzel sanatlar fakülteleri ile konservatuarlara sanatta yeterlik programlarına öğrenci kabulünde, adayın lisans ve yüksek lisans not ortalaması 100 puan üzerinden yapılan değerlendirmeye dönüştürülür ve 100 puan üzerinden bir mülakat/yetenek sınavı, gelişim dosyası (portfolyö) incelemesi veya ana sanat dalı uygulama sınavı yapılır. Lisans derecesi ile başvuranlarda mezuniyet not ortalamasının %50’si ve mülakat sınavı notunun %50’si; yüksek lisans derecesi ile başvuranlar için lisans mezuniyet not ortalamasının %10’u, yüksek lisans mezuniyet not ortalamasının %40’ı, mülakat sınavının %50’si alınarak sanatta yeterlik giriş puanı hesaplanır.
d) Sanatta yeterlik giriş puanı 70 veya daha fazla olan adaylar puan sırasına göre sanatta yeterlik programlarına kontenjan dahilinde kabul edilir. Kesin kayıtlar ilgili Enstitü müdürlüğü tarafından yapılır.
(4) Temel Tıp Bilimlerinde doktora programlarına öğrenci kabulüne ilişkin esaslar şunlardır:
a) Temel Tıp Bilimlerinde doktora programlarına başvuran tıp fakültesi mezunlarının TUS’tan en az 50 temel tıp puanına veya ALES sınavının sayısal kısmından en az 55 standart puana veya buna eşdeğer GMAT ve GRE puanına sahip olmaları gerekir.
b) Temel tıp puanı, TUS’ta Temel Tıp Bilimleri Testi I. bölümünden elde edilen standart puanın 0,7; Klinik Tıp Bilimleri testinden elde edilen standart puanın 0,3 ile çarpılarak toplanması ile elde edilir.
c) Tıp Fakültesi mezunu olmayanların ise; yüksek lisans diplomasına, diş hekimliği ve veteriner fakülteleri mezunlarının lisans derecesine sahip olmaları, ALES sayısal kısmından en az 55 standart puana veya buna eşdeğer GMAT ve GRE puanına sahip olmaları gerekir.
ç) Adayların ÜDS’den 100 üzerinden en az 55 puan almış olmaları ya da Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen yabancı dil sınavlarının birinden başarılı olmaları gerekir. ÜDS dışındaki Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen yabancı dil sınavlarının, ÜDS’den alınacak 55 puana eşdeğer puanları ilgili Enstitü Yönetim Kurullarınca belirlenir.
d) Adayların sahip olması gereken en az lisans ve/veya yüksek lisans not ortalaması ilgili Enstitü tarafından belirlenebilir. Her bir aday için; tıp fakültesi mezunları için, ALES (GMAT veya GRE puanı varsa ALES’e çevrilir) veya temel tıp puanının %50’si, lisans mezuniyet not ortalamasının %25’i ve mülakat sonucunun %25’i, diş hekimliği ve veteriner fakülteleri mezunları için, ALES standart puanının (GMAT veya GRE puanı varsa ALES’e çevrilir.) %50’si, lisans mezuniyet not ortalamasının %25’i ve mülakat sonucunun %25’i alınarak doktora programına giriş puanı hesaplanır.
e) Doktora programına giriş puanı 70 veya daha fazla olan adaylar puan sırasına göre doktora programlarına kontenjan dahilinde kabul edilir. Kesin kayıtlar ilgili Enstitü Müdürlüğü tarafından yapılır.
(5) Yabancı uyruklu adaylarla yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarının lisansüstü programlara kabulünde aranacak usul ve esaslar şunlardır:
a) Adayların ALES’ten en az 55 standart puan veya Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından belirlenen GMAT/GRE eşdeğer taban puanını almaları gerekir; lisans derecesi ile doktora programlarına başvuranlar için ALES’ten en az 70 standart puan veya YÖK tarafından belirlenen GMAT /GRE puanını almaları gerekir,
b) Yabancı uyruklu öğrenciler için ana dilleri dışında İngilizce, Fransızca ve Almanca dillerinin birinden ÜDS’den en az 55 puan veya Üniversitelerarası Kurulca kabul edilen bir sınavdan eşdeğer bir puan almaları gerekir,
c) Türkçe Öğretim Merkezi (TÖMER)’nin açacağı Türkçe ve yabancı dil bilgisi seviye tespit sınavını başarmaları gerekir,
ç) Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinden veya kendi hükümetinden burs alanlarla, ikili anlaşmalarda hüküm bulunan hallerde veya kendi hesabına yüksek lisans veya doktora yapmak üzere başvuran Türk Cumhuriyetleri ile Asya ve Balkanlarda yaşayan Türk ve akraba toplulukları öğrenci adayları; ayrıca bir sınav yapılmadan lisans ve varsa lisansüstü notları değerlendirilerek ilgili Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile öğrenci olarak kabul edilebilir. Gerekli görülen hallerde dil ve bilgi seviyelerinin tespiti için sınav yapılabilir, eksikleri belirlenenlere bu eksiklikleri tamamlatılabilir. Sınavı yapacak jüri üç asil bir yedek üyeden oluşur. Burslu öğrenciler ALES’e girmek zorundadır, ancak bunlar Türkiye Cumhuriyeti uyruklu öğrencilere uygulanan baraja tabi değildirler ve ALES’ten almış oldukları puan değerlendirmeye alınarak yerleştirmeleri yapılır. Yerleştirmeler, verilen kontenjanlar çerçevesinde ilgili Enstitü Yönetim Kurullarınca uygun görülen yöntemlerle yapılır.
(6) Yüksek lisans ve doktora düzeyinde öğretim yaptırılacak anabilim dallarının adları, bu programlara alınacak öğrenci sayıları, varsa öğrencilerde aranacak nitelikler, başvuru için gerekli belgeler, son başvuru tarihi ve diğer hususlar Enstitü anabilim dalı başkanlıklarının görüşleri de alınarak ilgili Enstitü Kurulu tarafından tespit ve Rektörlükçe ilan edilir. Bu ilanda yabancı öğrenci ve yurt dışında yaşayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları kontenjanları da ayrıca belirtilir. Enstitü anabilim dalı başkanlıklarının önerisi ile söz konusu ilan ilgili Enstitü tarafından her yarıyıl başında verilebilir.
(7) Öğretmen yetiştirme alanlarındaki lisansüstü programlara kabul, değerlendirme ve diplomaların verilmesi ile bu programların asgari müşterek dersleri ve uygulamaları Yükseköğretim Kurulunca belirlenen esaslara göre yürütülür.
(8) Yeni kurulan ve gelişmekte olan üniversiteler veya yüksek teknoloji enstitüleri adına Üniversitede yüksek lisans ve doktora yapan araştırma görevlilerinin tez projeleri, kendi üniversite veya yüksek teknoloji enstitülerinin bilimsel araştırma birimleri bütçesinden ve/veya bulundukları üniversitelerde bu amaca özel olarak tahsis edilmiş projelerden desteklenir.
(9) Üniversitenin lisans derece programlarına kayıtlı öğrenciler; lisansüstü programlardaki derslere mezuniyet yıllarında kayıt yaptırabilir ve bu dersleri lisansüstü ders yüküne saydırabilir. Bu öğrenciler lisansüstü derslerden en fazla üç ders alabilir. Bu dersler hem lisans, hem de yüksek lisans programlarında zorunlu kredi hesabına katılmaz ve sadece kayıtlı lisansüstü öğrenciler için açılan derslere kayıt olurlar. Başvuru anında lisans programındaki genel not ortalaması en az 3,00 olan öğrenciler bu haktan yararlanabilir. Kontenjanlar ve yabancı dil ile ilgili koşullar anabilim/anasanat dalı kurulu tarafından belirlenir. Bu öğrencilerin ders seçimleri ilgili anabilim/anasanat dalı başkanı tarafından yapılır ve ilgili Enstitü müdürlüğüne bildirilir. Derse devam, sınavlar ve değerlendirmede, bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Bu programa katılan öğrencilere aldıkları dersleri ve başarı durumunu gösteren bir belge verilir.
Yatay geçiş yoluyla öğrenci kabulü
MADDE 5 – (1) Üniversite içindeki başka bir enstitü anabilim dalında veya başka bir yükseköğretim kurumunun lisansüstü programında en az bir yarıyılını tamamlamış olan başarılı öğrenci, lisansüstü programlara ilgili anabilim dalının olumlu görüşü de alınarak yatay geçiş yoluyla kabul edilebilir. Anabilim dallarının yatay geçiş kontenjanları, anabilim dalı başkanlığının görüşü alınarak ilgili Enstitü Yönetim Kurulunca belirlenir. Yatay geçişler ancak ders alma süresi içerisinde ve yarıyıl başlarında yapılabilir. Yabancı dilin zorunlu bulunduğu anabilim dallarında lisansüstü programlarına yatay geçiş yapan öğrencinin yabancı dil yeterlik belgesine eşdeğer bir belge ve almış bulunduğu dersleri gösteren belge ile birlikte başvurması veya yabancı dil yeterlik sınavında başarılı olması gerekir.
Bilimsel hazırlık programına öğrenci kabulü
MADDE 6 – (1) Bilimsel hazırlık, öğrencilerin başvurdukları programa uyumlarını sağlamak amacıyla uygulanan bir programdır. Bilimsel hazırlık programı toplam en çok onsekiz krediye eşdeğer derslerden oluşur. Bu programa alınacak öğrenciler Enstitü anabilim dalı başkanlığı tarafından adayların lisans ve/veya lisansüstü başarı düzeyleri ile izledikleri lisans ve/veya lisansüstü programların yapısı değerlendirilerek belirlenir.
(2) Bilimsel hazırlık programına kabul edilen bir yüksek lisans öğrencisinin ders programı lisans seviyesindeki derslerden oluşur. Bu dersler yüksek lisans programını tamamlamak için gerekli görülen derslerin yerine geçmez.
(3) Bilimsel hazırlık programına kabul edilen bir doktora öğrencisinin alması zorunlu dersler, ilgili doktora programını tamamlamak için gerekli görülen derslerin yerine geçmez.
(4) Bilimsel hazırlık programındaki öğrenciler, bilimsel hazırlık dersleri ile birlikte ilgili anabilim dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile lisansüstü programa yönelik dersler de alabilir.
(5) Bilimsel hazırlık programında geçirilecek süre en çok bir takvim yılıdır. Bu süre yarıyıl izinleri dışında uzatılmaz. Bu programda geçirilen süre, bu Yönetmelikte belirtilen yüksek lisans veya doktora programı sürelerine dahil edilmez.
(6) Bilimsel hazırlık programına kabul edilen yüksek lisans öğrencisinin başvurmuş olduğu programa başlayabilmesi için, bilimsel hazırlık programı derslerinden en az DD notu ile ve programı en az 4,00 üzerinden 2,00 genel not ortalamasıyla tamamlaması; bilimsel hazırlık programına kabul edilen doktora öğrencisinin başvurmuş olduğu programa başlayabilmesi için bilimsel hazırlık programı derslerinden en az CB notu ile ve programı en az 4,00 üzerinden 3,00 genel not ortalamasıyla tamamlaması gerekir.
Özel öğrenci kabulü
MADDE 7 – (1) Bir yükseköğretim kurumu mezunu veya öğrencisi olup, belirli bir konuda bilgisini artırmak isteyenler, ilgili anabilim dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla lisansüstü derslere özel öğrenci olarak kabul edilebilir. Özel öğrenciler sadece kayıtlı lisansüstü öğrenciler için açılan derslere kaydolabilir. Lisansüstü eğitime özel öğrenci olarak kaydolan öğrenciler, lisansüstü eğitimde alacakları derslerin toplam kredi sayısının en çok %50’sini özel öğrenci olarak alabilir. Özel öğrenciler öğrencilik haklarından yararlanamaz.
(2) Özel öğrenci statüsündeki öğrencilerin başarı durumlarının değerlendirilmesinde diğer lisansüstü öğrencilere uygulanan kriterler göz önüne alınır. Özel öğrenci statüsündeki öğrenciler aldıkları dersleri daha sonraki dönemlerde kredili dersler olarak saydırabilir. Özel öğrencilik statüsünde geçirilecek süre iki yarıyıldan fazla olamaz. Özel öğrenciler kredi/saat başına, Enstitü Yönetim Kurulu tarafından belirlenecek katkı payını ödemek zorundadır. Ancak, Üniversite öğrencisi olanlar katkı payı ödemezler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Eğitim-Öğretim Esasları
Eğitim-öğretim yılı
MADDE 8 – (1) Lisansüstü eğitim-öğretim takvimi 14/6/2004 tarihli ve 25492 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çukurova Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlenir.
Lisansüstü dersler ve ders seçimi
MADDE 9 – (1) Lisansüstü dersler ile varsa ön şart dersleri, bunların kredi saatleri, okutulacak yarıyıllar, sorumlu öğretim üyeleri veya görevlileri, Enstitüyü oluşturan ilgili anabilim dalı başkanlığının önerisi üzerine Mayıs ayı içerisinde Enstitü Kurulunca kararlaştırılır ve Senatonun onayından sonraki öğretim dönemlerinde uygulanır.
(2) Bir lisansüstü dersin yarıyıl kredi değeri, bir yarıyıl devam eden bir dersin haftalık teorik ders saatinin tamamı ile haftalık uygulama veya laboratuar saatinin yarısının toplamıdır.
(3) Danışmanlar her yarıyıl başında lisansüstü öğrencilerle birlikte Senato kararı ile kabul edilmiş, ders katalogundaki alınacak dersleri belirler ve Enstitüye bildirir. Öğrenciler yarıyıl başladıktan sonra; en az iki, en çok dört hafta içerisinde danışmanının uygun görüşünün alınması koşuluyla o yarıyıl programda mevcut olan başka dersleri programlarına ekleyebilir veya devam etmekte olduğu dersleri bırakabilir. Bu değişiklik, ancak belirtilen süre içerisinde danışmanın başvurusu ve Enstitü Yönetim Kurulunun onayı ile gerçekleşir.
(4) Lisansüstü öğrencilerinin teorik derslerin %70’i ve uygulamalı derslerin %80’ine devam etmeleri zorunludur.
(5) Lisansüstü programlara kayıtlı olan öğrenciler güz ve bahar yarıyılı başında akademik takvimde belirtilen tarihlerde, belirlenen katkı payını veya ikinci öğretim ücretini ödemek ve ilgili Enstitü Müdürlüğünce istenen kayıt yenileme işlemlerini yerine getirmekle yükümlüdür. Katkı payı veya ikinci öğretim ücretini ödemeyen öğrencilerin kaydı yenilenmez; katkı payı ödemedikleri süre içinde kendilerine not çizelgesi, öğrenci belgesi, staj yazısı ve askerlik belgesi gibi belgeler verilmez.
(6) Senato tarafından belirlenen haklı ve geçerli bir nedeni olmadan kaydını yenilemeyen öğrenciler sınavlara giremez ve o yarıyıl almakla yükümlü oldukları derslerden başarısız sayılırlar. Bu hallerde geçen süreler azami sürelerin hesaplanmasında dikkate alınır.
Ders sınavları ve değerlendirme
MADDE 10 – (1) Öğrenciye verilecek ders notu, her yarıyıl yapılan en az bir ara sınav notu, yarıyıl sonu sınav notu, varsa yarıyıl proje çalışması değerlendirilerek öğretim elemanı tarafından belirlenir.
Ders notları
MADDE 11 – (1) Öğretim elemanı tarafından, öğrencilere aldıkları her ders için, aşağıdaki harf notlarından biri yarıyıl sonu ders notu olarak verilir:
Başarı notu Katsayı 100 puan üzerinden not dönüşümü
AA 4,00 90 - 100
BA 3,50 85 - 89
BB 3,00 80 - 84
CB 2,50 75 - 79
CC 2,00 70 - 74
DC 1,50 60 - 69
DD 1,00 50 - 59
FD 0,50 30 - 49
FF 000 0 - 29
NA (Devamsız)
E (Eksik)
S (Başarılı)
U (Başarısız)
(2) Tez çalışmalarını başarıyla sürdürmekte olan öğrencilere başarılı, tez çalışmalarını başarıyla sürdüremeyen öğrencilere başarısız notu verilir. Başarısız notu ayrıca; kredisiz olarak alınan dersler, uzmanlık alan dersleri, alan, klinik ve laboratuar çalışmaları ile seminerler için başarısız olma durumunda da kullanılır. Başarılı (S) veya başarısız (U) notu genel not ortalamasına katılmaz. Eksik (E) notu, yarıyıl sonu sınavına ilgili Enstitü Yönetim Kurulunca kabul edilen bir mazereti nedeniyle giremeyen öğrencilere verilir. Bu öğrencilerin yarıyıl sonu sınavı bir sonraki yarıyıl başlangıcından önce yapılarak, başarı notu ilgili Enstitüye gönderilir. Aksi halde (E) notu (FF)’ye dönüşür.
Not ortalamaları
MADDE 12 – (1) Öğrencilerin başarı durumu, her yarıyıl sonunda genel not ortalamaları hesaplanarak belirlenir. Bir öğrencinin bir dersten aldığı toplam kredi, o dersin kredi değeri ile aldığı yarıyıl sonu ders notu katsayısının çarpımı ile elde edilir. Herhangi bir yarıyılın not ortalamasını bulmak için, o yarıyılda öğrencinin bütün derslerden aldığı toplam kredi tutarı, alınan derslerin kredi değeri toplamına bölünür. Elde edilen ortalama, virgülden sonra iki hane olarak gösterilir. Genel not ortalaması, öğrencinin lisansüstü programa kabul edilişinden itibaren en az ders yükünü tamamlamak amacıyla almış olduğu derslerin tümü dikkate alınarak hesaplanır. Genel not ortalamasına tekrar edilen derslerden alınan en son not katılır.
Ders saydırma
MADDE 13 – (1) Öğrencilerin özel öğrencilik, yatay geçiş, daha önceki lisansüstü programından ders saydırma, bir veya daha fazla dersten muaf olma ve buna bağlı olarak süre eksiltme koşulları tez danışmanının önerisi ve anabilim dalı kurul kararı ile ders yüküne sayılmak üzere Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile belirlenir.
Ders tekrarı
MADDE 14 – (1) Bir dersten başarılı sayılabilmek için, o dersten yarıyıl sonu notu olarak; yüksek lisans öğrencisinin en az (CC), doktora öğrencisinin ise (CB) notu almış olması gerekir. Öğrenciler, başarısız oldukları zorunlu derslere verildiği ilk yarıyılda kayıt yaptırıp, dersin alındığı dönemde devam koşulunu sağlamayanlar devam etmek suretiyle tekrarlamak ve başarmak zorundadır. Öğrenciler, başarısız oldukları seçmeli dersler yerine isterlerse danışmanlarının ve ilgili anabilim dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulunun onayı ile diğer seçmeli dersleri alabilir. Öğrenciler, genel not ortalamalarını yükseltmek amacıyla dersleri tekrarlayabilir veya seçmeli dersler yerine danışmanınca kabul edilen dersleri alabilir. Ancak bu durumda yarıyıl başında danışmanın, ilgili anabilim dalı başkanlığı aracılığıyla Enstitüye bilgi vermesi zorunludur.
İlişik kesme
MADDE 15 – (1) Aşağıdaki şartları yerine getiremeyen öğrencilerin, kayıtlı oldukları programla ilişikleri kesilir:
a) İlk yarıyıl sonunda genel not ortalaması 1,50’den az olan öğrencilerin,
b) Danışmanı tarafından belirlenen ders yükünü, her program için bu Yönetmeliğe göre belirtilen maksimum sürede tamamlayamayan ve/veya programların sonunda genel not ortalaması 3,00’ün altında olan öğrencilerin,
c) İkinci ve daha sonraki herhangi bir yarıyıl sonunda genel not ortalaması 2,00’den az olan doktora öğrencilerinin,
ç) Jüri tarafından tezi reddedilen öğrencilerin,
d) Düzeltilmiş tezi jüri tarafından kabul edilmeyen öğrencilerin,
e) Doktora yeterlik sınavında ikinci kez başarısız olan öğrencilerin,
f) Tez önerisi ikinci kez reddedilen veya tez izleme komitesi tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan doktora öğrencilerinin,
g) Programını süresi içinde tamamlayamayan veya tekrar etmek durumunda bulundukları dersin verildiği yarıyıl sonu sınavında başarısız olan lisansüstü öğrencilerin,
ğ) Uzmanlık alan dersinden ard arda iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız olan tezli yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik programı öğrencilerinin,
h) Doktora yeterlik komitesince önerilen dersleri iki yarıyıl içinde başarıyla tamamlayamayan doktora öğrencilerinin,
ı) Dönem projesi ikinci kez başarısız bulunan tezsiz yüksek lisans ve tezsiz ikinci öğretim yüksek lisans öğrencilerinin,
i) Üst üste iki yarıyıl kayıt yenilemeyen tezli/tezsiz yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin,
j) Bu Yönetmelikte belirtilen azami süreler içerisinde doktora yeterlik sınavına girmeyen doktora öğrencilerinin,
k) Başarısız oldukları zorunlu ya da seçmeli derslere verildiği ilk yarıyılda kayıt yaptırmayan veya başarısız olduğu seçmeli derslerin yerine bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesine göre yeni ders almayan öğrencilerin.
İzinli sayılma
MADDE 16 – (1) Lisansüstü öğrencileri; belgelemek koşuluyla, aşağıdaki nedenlerle Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile izledikleri programlardan bir defaya mahsus olmak üzere, bir yıla kadar izinli sayılabilir:
a) Meslekleri ve lisansüstü çalışmaları ile ilgili olarak öğretim amacı ile süreli olarak yurt dışında veya aynı amaçla süreli olarak yurt içi kuruluşta görevlendirilmesi,
b) Zorunlu olarak askere gitmesi,
c) Sağlık kuruluşlarından alınan sağlık raporu ile belgelenmiş bulunan sağlıkla ilgili mazeretlerinin olması,
ç) Mahallin en büyük mülki amirince verilecek bir belge ile belgelenmiş olması koşulu ile doğal afetler nedeniyle öğrencinin öğrenimine ara vermek zorunda kalmış olması,
d) Birinci derecede yakınının hastalığı veya ölümü,
e) Tutukluluk hali,
f) 2547 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin iki numaralı alt bendinin üçüncü paragrafı uyarınca öğretimin aksaması sonucunu doğuracak olaylar dolayısıyla öğrenime Yükseköğretim Kurulu kararı ile ara verilmesi,
g) Genel hükümlere göre kesinleşmiş bir mahkumiyet hali veya 13/1/1985 tarihli ve 18634 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği hükümlerine göre yükseköğretim kurumundan süreli uzaklaştırma veya çıkarma cezası dışındaki hallerin bulunması,
ğ) Enstitü Yönetim Kurulunun kabul edeceği diğer hallerin ortaya çıkması.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Tezli ve Tezsiz Yüksek Lisans Programı
Yüksek lisans programı
MADDE 17 – (1) Yüksek lisans programı, tezli ve tezsiz olmak üzere iki şekilde yürütülebilir. Tezsiz yüksek lisans programları ilgili anabilim dalı başkanlığının başvurusu ve Enstitü Kurulu önerisi üzerine Senato kararı ile açılabilir.
(2) Tezli yüksek lisans programından, tezsiz yüksek lisans programına geçiş, adayın başvurusu ve bu başvurunun ilgili anabilim dalı kurulu ve Enstitü Yönetim Kurulu tarafından onaylanması ile yapılır.
(3) Yüksek lisans programları, yurt içi ve yurt dışı birleştirilmiş ve ortak yüksek lisans programları şeklinde de düzenlenebilir. Bunların yurt içi ile ilgili ortak programları; 22/2/2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Yükseköğretim Kurumlarının Yurtiçindeki Yükseköğretim Kurumlarıyla Ortak Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Programları Tesisi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yürütülür.
Tezli yüksek lisans programının amacı ve kapsamı
MADDE 18 – (1) Tezli yüksek lisans programının amacı; öğrencinin bilimsel araştırma yaparak bilgilere erişme, bilgiyi değerlendirme ve yorumlama yeteneğini kazanmasını sağlamaktır. Bu program toplam 21 krediden az olmamak koşuluyla en az yedi adet ders, seminer çalışması ve tez çalışmasından oluşur. Bir öğrenci bir dönemde 15 krediden fazla ders alamaz. Seminer çalışması ders döneminde yapılır. Seminer ve tez çalışması kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Öğrenci seminer çalışması konusunu ve tarihini seminerin verileceği yarıyılın ders kayıt formunda belirtir.
(2) Öğrencinin alacağı derslerin en çok iki tanesi, lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması koşuluyla, lisans derslerinden seçilebilir. Ayrıca dersler ilgili Enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden de seçilebilir.
Tezli yüksek lisans programında süre
MADDE 19 – (1) Tezli yüksek lisans programını tamamlama süresi iki yarıyılı ders, iki yarıyılı da tez olmak üzere toplam dört yarıyıldır. Dönem eksiltmesi durumunda bu süre aynı miktarda kısalır. Bu Yönetmelikte belirtilen nedenlerle öğrencilerin Enstitü ile ilişiği bu süreden önce de kesilebilir.
(2) Dört yarıyıl sonunda kredili derslerini başarıyla tamamlayamayan veya en az genel not ortalamasını tutturamayan öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.
(3) Kredili derslerini ve seminer çalışmasını başarıyla bitiren, ancak tez çalışmasını dördüncü yarıyıl sonuna kadar tamamlayamadığı için tez sınavına giremeyen bir öğrenciye, danışmanının ve ilgili anabilim dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile tezini jüri önünde savunması için en fazla iki yarıyıl ek süre verilebilir.
Tez danışmanı atanması
MADDE 20 – (1) Tezli yüksek lisans programında, birinci yarıyıl başında, talepte bulunmuş ise öğrencinin de görüşü alınarak ilgili Enstitü anabilim dalı kurul kararı ile yapılan tez danışmanı önerisi, Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile kesinleşir. Öğrencinin talebi, anabilim dalı kurulunun gerekçeli önerisi, mevcut danışmanının görüşü ve Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile danışman değişikliği yapılabilir. Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla tez danışmanı gerektirdiği durumlarda Enstitü anabilim dalı kurulu önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile ikinci tez danışmanı atanabilir.
(2) Tez danışmanı, öğretim üyesi veya doktoralı öğretim görevlileri ile anasanat dallarında nitelikleri Senato tarafından belirlenen öğretim görevlileri arasından seçilir. Enstitü anabilim dalı başkanlığı, en geç derslerin tamamlanmasını izleyen yarıyılın başında, ders kayıt haftası içerisinde, öğrencinin danışmanı ile birlikte hazırladığı tez konusunu ve tez programını ilgili anabilim dalı kurul kararı ile Enstitüye önerir. Tez konusu Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile kesinleşir.
(3) Öğrenci, her yarıyıl kendi tez danışmanı tarafından açılan uzmanlık alan dersine kayıt yaptırmakla yükümlüdür. Uzmanlık alan dersleri, Enstitü Yönetim Kurulunun öğrencinin tez danışmanını atadığı tarihte başlar ve öğrencinin mezuniyetine ya da ilişiğinin kesilmesine karar verildiği tarihe kadar devam eder. Bu dersler yarıyıl ve yaz tatillerinde de devam eder. Uzmanlık alan dersleri krediden sayılmaz. Uzmanlık alan dersleri güz yarıyılı başında kaydolan öğrenciler için bahar yarıyılı başlangıcına kadar, bahar yarıyılında kaydolan öğrenciler için güz yarıyılı başlangıcına kadar kesintisiz olarak yarıyıl ve yaz tatillerinde de devam eder.
Tezli yüksek lisans tezinin sonuçlanması
MADDE 21 – (1) Tezli yüksek lisans programındaki bir öğrenci elde ettiği sonuçları ilgili Enstitünün tez yazım kılavuzuna uygun bir biçimde yazmak ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunmak zorundadır.
(2) Yüksek lisans tez jürisi, ilgili Enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile atanır. Jüri, biri öğrencinin tez danışmanı ve en az biri yükseköğretim kurumu içindeki başka bir anabilim dalından veya başka bir yükseköğretim kurumundan olmak üzere üç veya beş kişiden oluşur. Jürinin üç kişiden oluşması durumunda ikinci tez danışmanı jüri üyesi olamaz. Biri başka bir anabilim dalından olmak üzere iki yedek üye de seçilir.
(3) Öğrenci jüri üyesi sayısının bir fazlası kadar hazırladığı tezini anabilim dalı başkanlığı kanalıyla Enstitüye teslim eder. Jüri üyeleri, söz konusu tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde ve önceden belirlenip ilan edilen bir tarihte toplanarak öğrenciyi tez sınavına alır. Tez sınavı, tez çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. Sınav 45-90 dakika sürer ve dinleyicilere açık olarak yapılır.
(4) Tez sınavının tamamlanmasından sonra jüri dinleyicilere kapalı olarak tez hakkında salt çoğunlukla kabul, ret veya düzeltme kararı verir. Red, düzeltme ve kabul kararları Enstitü anabilim dalı başkanlığınca, tez sınavını izleyen üç gün içinde gerekçeleri ile birlikte ilgili Enstitüye tutanakla bildirilir. Kabul kararı salt çoğunlukla verilmişse olumsuz oy kullanan üyenin/üyelerin gerekçeleri tutanağa eklenir. Tezi reddedilen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç üç ay içinde gereğini yaparak tezini aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu savunma sonunda da tezi kabul edilmeyen öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.
Tezli yüksek lisans programında diploma
MADDE 22 – (1) Tez sınavında başarılı olmak ve diğer koşulları da sağlamak kaydıyla, yüksek lisans tezinin ciltlenmiş jüri üyesi sayısının iki fazlası kadar kopyasını, tez sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili Enstitüye teslim eden ve tezi şekil yönünden uygun bulunan tezli yüksek lisans öğrencisine, yüksek lisans diploması verilir.
(2) Yüksek lisans diploması üzerinde öğrencinin izlemiş olduğu Enstitü anabilim dalındaki programın onaylanmış adı bulunur.
(3) İki veya daha fazla yükseköğretim kurumu arasında yürütülen ortak yüksek lisans programlarından mezun olan öğrencilere ortak diploma verilir.
Tezsiz yüksek lisans programının amacı ve kapsamı
MADDE 23 – (1) Tezsiz yüksek lisans programının amacı; öğrenciye mesleki konuda derin bilgi kazandırmak ve mevcut bilginin uygulamada nasıl kullanılacağını göstermektir. Bu program toplam 30 krediden az ve 45 krediden fazla olmamak üzere en az on ders ve dönem projesi dersinden oluşur. Dönem projesi dersi kredisizdir. Dönem projesi dersi başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Öğrenci, dönem projesinin alındığı yarıyılda dönem projesine kayıt yaptırmak ve yarıyıl sonunda yazılı bir rapor vermek zorundadır. Raporu başarısız bulunan öğrenci, izleyen yarıyılda dönem projesine yeniden kayıt yaptırmak ve bu yarıyıl sonunda da yeni bir yazılı rapor vermek zorundadır.
(2) Öğrencinin alacağı derslerin en çok üç tanesi, lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması koşuluyla lisans derslerinden seçilebilir. Öğrenci, danışmanın ve anabilim dalı kurulunun önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile diğer üniversitelerden ve/veya Üniversitedeki diğer Enstitülerden de dersler alabilir.
Danışman atanması
MADDE 24 – (1) Tezsiz yüksek lisans programında, Enstitü anabilim dalı başkanı anabilim dalı kurulu kararı ile her öğrenci için ders seçiminde ve dönem projesinin yürütülmesinde danışmanlık yapacak bir öğretim üyesi veya doktoralı bir öğretim görevlisini birinci yarıyılın başında ders danışmanı olarak önerir. Danışman, Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile kesinleşir. Öğrencinin talebi, ilgili anabilim/anasanat dalı kurulunun gerekçeli önerisi, mevcut danışmanının görüşü ve Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile danışman değişikliği yapılabilir.
Tezsiz yüksek lisans programında süre
MADDE 25 – (1) Tezsiz yüksek lisans programını tamamlama süresi en fazla altı yarıyıldır.
(2) Tezsiz ikinci öğretim yüksek lisans programını tamamlama süresi en fazla sekiz yarıyıldır.
(3) Bu Yönetmelik uyarınca başarısız olan bir öğrencinin Enstitü ile ilişiği bu süreden önce kesilebilir.
Tezsiz yüksek lisans programında diploma
MADDE 26 – (1) Kredili derslerini ve dönem projesini başarıyla tamamlayan tezsiz yüksek lisans öğrencisine yüksek lisans diploması verilir.
(2) Yüksek lisans diploması üzerinde öğrencinin izlemiş olduğu Enstitü anabilim dalındaki programın onaylanmış adı bulunur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Doktora Programı
Amacı ve kapsamı
MADDE 27 – (1) Doktora programının amacı; öğrenciye bağımsız araştırma yapma, bilimsel olayları geniş ve derin bir bakış açısı ile irdeleyerek yorum yapma ve yeni sentezlere ulaşmak için gerekli adımları belirleme yeteneği kazandırmaktır. Doktora çalışması sonunda hazırlanacak tezin;
a) Bilime yenilik getirme,
b) Yeni bir bilimsel yöntem geliştirme,
c) Bilinen bir yöntemi yeni bir alana uygulama
niteliklerinden birini yerine getirmesi gerekir.
(2) Doktora programı; yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrenciler için, toplam 21 krediden az olmamak koşuluyla en az yedi adet ders, seminer çalışması, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışmasından oluşur. Bu derslerin en çok iki tanesi yüksek lisans öğrenimi sırasında alınmamış olmak koşuluyla yüksek lisans derslerinden seçilebilir. Seminer çalışması ve tez çalışması kredisizdir. Doktora programı derslerini tamamlama süresi bu öğrenciler için en çok dört yarıyıldır.
(3) Doktora programı, lisans derecesi ile kabul edilen öğrenciler için, toplam 42 krediden az olmamak koşuluyla en az ondört adet ders, seminer çalışması, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışmasından oluşur. Seminer çalışması ders döneminde yapılır. Seminer çalışması ve tez çalışması kredisizdir. Bu öğrenciler için doktora programı derslerini tamamlama süresi en çok altı yarıyıldır.
(4) Bir yarıyılda alınan derslerin kredi saat toplamı en fazla onbeş kredi saattir.
(5) Lisansüstü dersler, ilgili danışmanın önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden de seçilebilir.
(6) Lisans dersleri ders yüküne ve doktora kredisine sayılmaz.
(7) Doktora programları yurtiçi ve yurtdışı birleştirilmiş ve ortak doktora programları şeklinde de düzenlenebilir. Bu durumda yurt içi ile ilgili programlar, Yükseköğretim Kurumlarının Yurtiçindeki Yükseköğretim Kurumlarıyla Ortak Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Programları Tesisi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre Senato tarafından belirlenen esaslara göre yürütülür.
Süre
MADDE 28 – (1) Doktora programını tamamlama süresi; yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için en az altı, en fazla sekiz yarıyıldır. Lisans derecesi ile kabul edilenler için bu süre en az yedi en fazla on yarıyıldır. Ancak tez çalışma süresi dört yarıyıldan az olmaz. Bu Yönetmelik uyarınca başarısız olan öğrencinin Enstitü ile ilişiği bu süreden önce kesilebilir.
(2) Kredili derslerini başarıyla bitiren, yeterlik sınavında başarılı bulunan ve tez önerisi kabul edilen, ancak tez çalışmasını birinci fıkrada belirtilen sürede tamamlayamadığı için tez sınavına giremeyen bir öğrenciye, ilgili danışmanın ve anabilim dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile tezini jüri önünde savunması için en fazla dört yarıyıl ek süre verilebilir.
Tez danışmanı atanması
MADDE 29 – (1) Tez danışmanı; birinci yarıyıl başında, öğretim üyeleri arasından, talepte bulunmuş ise öğrencinin de görüşü alınarak, ilgili Enstitü anabilim dalı kurulu kararı ile önerilir ve Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile atanır. Gerekli hallerde öğrencinin talebi, anabilim dalı kurulunun gerekçeli önerisi ve mevcut danışmanının görüşü alınarak Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile danışman değiştirilebilir. Konunun niteliğine göre, gerekli görüldüğü takdirde tez danışmanının görüşü alınarak, anabilim dalı kurulunun önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulunun kararı ile kurum içi veya başka Yükseköğretim Kurumundan, en az doktora derecesine sahip ikinci tez danışmanı atanabilir. Bu durumda, öğrencinin çalışmalarını izlemeyi ve derslerini belirlemeyi birinci danışman yürütür.
(2) Öğrenci her yarıyıl kendi tez danışmanı tarafından açılan uzmanlık alan dersine kayıt yaptırmakla yükümlüdür. Uzmanlık alan dersleri, Enstitü Yönetim Kurulunun öğrencinin tez danışmanını atadığı tarihte başlar ve öğrencinin mezuniyetine ya da ilişiğinin kesilmesine karar verildiği tarihe kadar devam eder. Bu dersler yarıyıl ve yaz tatillerinde de devam eder. Uzmanlık alan dersleri krediden sayılmaz. Uzmanlık alan dersleri güz yarıyılı başında kaydolan öğrenciler için bahar yarıyılı başlangıcına kadar, bahar yarıyılında kaydolan öğrenciler için güz yarıyılı başlangıcına kadar kesintisiz olarak yarıyıl ve yaz tatillerinde de devam eder.
Yeterlik sınavı
MADDE 30 – (1) Yeterlik sınavının amacı; öğrencinin temel konular ve doktora çalışmasıyla ilgili konularda derinliğine bilgi sahibi olup olmadığının sınanmasıdır. Yeterlik sınavları yılda iki kez yapılır.
(2) Öğrenciler yeterlik sınavına Şubat ve Eylül aylarında Enstitü Kurulunun belirlediği tarihlerde girer. Ancak yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrenci en erken ikinci, en geç beşinci yarıyılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır. Lisans derecesi ile kabul edilen öğrencilerde bu süreler en erken üçüncü ve en geç yedinci yarıyıl sonuna kadardır.
(3) Yeterlik sınavları, Enstitü anabilim dalı başkanlığı tarafından önerilen ve Enstitü Yönetim Kurulu tarafından onaylanan ve iki yıl görev yapan beş kişilik doktora yeterlik komitesi tarafından düzenlenir ve yürütülür. Komite, farklı alanlardaki sınavları hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmek amacıyla sınav jürileri kurabilir.
(4) Doktora yeterlik sınavı, yazılı ve sözlü olarak iki bölüm halinde yapılır. Doktora yeterlik komitesi, sınav jüri önerileri ve öğrencinin yazılı ve sözlü sınavlardaki başarı durumunu değerlendirerek öğrencinin başarılı veya başarısız olduğuna salt çoğunlukla karar verir. Bu karar, anabilim dalı başkanlığınca yeterlik sınavını izleyen üç gün içinde ilgili Enstitüye tutanakla bildirilir. Olumsuz oy kullanan üyenin/üyelerin gerekçelerini tutanağa eklemeleri gerekir.
(5) Yeterlik sınavında başarısız olan öğrenci, bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınır. Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir.
(6) Doktora yeterlik komitesi, yeterlik sınavını başaran bir öğrencinin, ders yükünü tamamlamış olsa bile, yeterlik sınavından sonra da fazladan ders/dersler almasını isteyebilir. Fazladan alınacak dersi/dersleri en çok iki yarıyıl içinde başarıyla tamamlayamayan öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.
(7) Lisans derecesi ile kabul edilmiş ve en az yedi ders ve 21 kredisini başarıyla tamamlayan, her dersten en az CC almış bir öğrenci, genel not ortalamasının da 3,00’ün üzerinde olması durumunda, tezli yüksek lisans programına geçebilir. Yüksek lisans programına geçiş başvuruları, en geç dördüncü yarıyılın başında olmak koşulu ile yarıyıl başlarında anabilim dalı başkanlığına yapılır. Yüksek lisans programına geçiş anabilim dalının uygun görüşü ve Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile kesinleşir. Yüksek lisans programına geçiş yapan öğrenci bu programı belirtilen sürede tamamlamak zorundadır.
Tez izleme komitesi
MADDE 31 – (1) Yeterlik sınavında başarılı olan öğrenci için ilgili Enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile bir ay içinde bir tez izleme komitesi oluşturulur.
(2) Tez izleme komitesi üç öğretim üyesinden oluşur. Komitede danışmandan başka ilgili Enstitü anabilim dalı içinden ve dışından birer üye yer alır. İkinci tez danışmanının olması durumunda ikinci tez danışmanı dilerse komite toplantılarına katılabilir.
(3) Tez izleme komitesinin kurulmasından sonraki dönemlerde, ilgili Enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile üyelerde değişiklik yapılabilir.
Tez önerisi savunması
MADDE 32 – (1) Doktora yeterlik sınavını başarı ile tamamlayan öğrenci, en geç altı ay içinde, yapacağı araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını kapsayan tez önerisini tez izleme komitesi önünde dinleyicilere açık şekilde sözlü olarak savunur. Tez izleme komitesi başkanı tez önerisini sözlü savunmadan en az onbeş gün önce anabilim dalı başkanlığı kanalı ile Enstitüye ve Enstitü de komite üyelerine dağıtır.
(2) Tez izleme komitesi, öğrencinin sunduğu tez önerisinin kabul veya reddine salt çoğunlukla karar verir. Olumsuz oy kullanan üye, gerekçelerini de bildirmek durumundadır. Bu karar, Enstitü anabilim dalı başkanlığınca tez önerisini izleyen üç gün içinde ilgili Enstitüye gerekçeyi de içeren tutanakla bildirilir.
(3) Tez önerisi reddedilen öğrenci, yeni bir danışman ve tez konusu seçme hakkına sahiptir. Böyle bir durumda yeni bir tez izleme komitesi atanabilir. Programa aynı danışmanla devam etmek isteyen bir öğrenci üç ay içinde, danışman ve tez konusu değiştiren bir öğrenci ise altı ay içinde tekrar tez önerisi savunmasına alınır. Tez önerisi bu savunmada da reddedilen öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.
(4) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer kere olmak üzere yılda iki kez toplanır. Tez izleme komitesi başkanı toplantı tarihinden en az bir ay önce öğrenciden aldığı raporu komite üyelerine yazılı olarak iletir. Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.
Doktora tezinin sonuçlandırılması
MADDE 33 – (1) Doktora programındaki bir öğrenci, elde ettiği sonuçları senato tarafından kabul edilen tez yazım kılavuzuna uygun biçimde yazmak ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunmak zorundadır.
(2) Doktora tez jürisi, ilgili Enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile atanır. Jüri, üçü öğrencinin tez izleme komitesinde yer alan öğretim üyeleri ve en az biri başka bir yükseköğretim kurumunun öğretim üyesi olmak üzere beş kişiden oluşur. Doktora tez jürisi kurulurken birisi başka yükseköğretim kurumu öğretim üyesi olmak üzere iki yedek üye de belirlenir.
(3) Tez izleme komitesi başkanı, öğrencinin jüri üyesi sayısının bir fazlası kadar hazırladığı tezini anabilim dalı başkanlığı kanalıyla Enstitü Müdürlüğüne sunar. Enstitü tarafından kendilerine tez teslim edilen jüri üyeleri, tez teslim tarihinden itibaren en geç bir ay içinde tez izleme komitesi başkanının başkanlığında toplanarak, öğrenciyi sınava alır ve tez için kabul, red veya düzeltme kararı verir. Düzeltme kararı durumunda öğrenciye en fazla altı ay süre tanınır. Öğrenci bu süre içinde gereğini yaparak tezini aynı jüri önünde savunur. Bu savunma sonunda da tezi kabul edilmeyen öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.
(4) Tez sınavı, tez çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru cevap bölümünden oluşur, süresi 45-90 dakikadır. Tez sınavı dinleyicilere açık olarak yapılır. Tez sınavının tamamlanmasından sonra jüri dinleyicilere kapalı olarak tez hakkında salt çoğunlukla kabul, red veya düzeltme kararı verir. Red, düzeltme ve salt çoğunlukla kabul durumlarında olumsuz oy kullanan üye/üyeler gerekçelerini ilgili tutanağa eklemek zorundadır. Bu karar, Enstitü anabilim dalı başkanlığınca tez sınavını izleyen üç gün içinde ilgili Enstitüye tutanakla bildirilir. Tezi reddedilen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç altı ay içinde gereğini yaparak tezini aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu savunma sonunda da tezi kabul edilmeyen öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.
Doktora diploması
MADDE 34 – (1) Tez sınavında başarılı olmak ve diğer koşulları da sağlamak kaydıyla doktora tezinin ciltlenmiş en az jüri üyesi sayısının iki fazlası kadar kopyasını, tez sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili Enstitüye teslim eden ve tezi şekil yönünden uygun bulunan öğrenci doktora diploması almaya hak kazanır.
(2) Doktora diploması üzerinde öğrencinin izlemiş olduğu Enstitü anabilim dalındaki programın onaylanmış adı bulunur.
(3) İki veya daha fazla yükseköğretim kurumu arasında yürütülen ortak doktora programlarından mezun olan öğrencilere ortak diploma verilir.
ALTINCI BÖLÜM
Sanatta Yeterlik Programı
Amacı ve kapsamı
MADDE 35 – (1) Sanatta yeterlik programı; özgün bir sanat eserinin ortaya konulmasını, müzik ve sahne sanatlarında ise üstün bir uygulama ve yaratıcılığı amaçlayan bir lisansüstü eğitim programıdır. Yükseköğretim Kurulunca belirlenen dallarda sanatta yeterlik programı açılabilir.
(2) Sanatta yeterlik programı; yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrenciler için, toplam 21 krediden az olmamak koşuluyla en az yedi adet ders ve uygulamalar ile tez veya sergi, proje, resital, konser, temsil gibi çalışmalardan oluşur. Sanatta yeterlik programı derslerini tamamlama süresi bu öğrenciler için en çok dört yarıyıldır.
(3) Sanatta yeterlik programı; lisans derecesi için kabul edilen öğrenciler için, toplam 42 krediden az olmamak koşuluyla en az ondört adet ders ve uygulamalar ile tez veya sergi, proje, resital, konser, temsil gibi çalışmalardan oluşur. Tez çalışması kredisizdir. Bu öğrenciler için sanatta yeterlik programı derslerini tamamlama süresi en çok altı yarıyıldır.
(4) Bir yarıyılda alınan derslerin kredi saat toplamı en fazla onbeş kredi saattir.
(5) Lisansüstü dersler, ilgili Enstitü anasanat dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden de seçilebilir.
(6) Lisans dersleri, ders yüküne ve sanatta yeterlik çalışması kredisine sayılmaz.
Süre
MADDE 36 – (1) Sanatta yeterlik programını tamamlama süresi, yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için en az altı, en fazla sekiz yarıyıldır. Lisans derecesi ile kabul edilenler için bu süre en az yedi, en fazla on yarıyıldır. Ancak tez veya sergi, proje, resital, konser, temsil gibi çalışmaların süresi en az dört yarıyıldır. Bu Yönetmelik uyarınca başarısız olan öğrencinin Enstitü ile ilişiği
